Home Nieuws Nanda Schrijfsels Extra's Contact English


In memoriam

Over haar leeftijd was niets bekend, maar wel wist iedereen die haar goed kende dat ze tot de oudere dierengeneratie behoorde. In 2006 is ze naar verluid nog ernstig ziek geweest (ikzelf werkte destijds nog niet op het hertenkamp en weet daar dus amper iets vanaf) en vooral in de wintermaanden had ze het vaak zichbaar niet gemakkelijk (gedwongen ophokken zou echter fataal hebben kunnen uitpakken en is derhalve nooit overwogen), maar in het najaar van 2011 was er geen vuiltje aan de lucht. Ze scharrelde dat het een lieve lust was, had in de zomer niet minder dan elf eieren gelegd en stond hagelwit op de foto van haar jubileumcolumn. In januari 2012 echter stopte ze met eten en hoe vaak wij haar ook een beker graan voorhielden, ze wilde niet meer. Ze werd al moeier en zwakker en ik weigerde aan een mogelijk overlijden te denken, maar nadat ze maandag de 30e al apart was gelegd in een van flink wat stro voorzien schuilhokje kwam er woensdagnacht 1 februari 2012 dan toch een einde aan het meest markante dierenleven dat Enkhuizen ooit heeft gekend.


Een van de allerlaatste foto's die van Nanda is gemaakt

Nannie heeft voor mij bijzonder veel betekend en ik stond er dan ook op dat ze zou worden begraven. Gelukkig is dat daags erna gebeurd, verder op deze pagina vindt
u daar meer over en hier direct onder kunt u zien waar haar grafsteen staat. Nanda, bedankt voor alles en rust in vrede...


Deze (Google Maps)foto is wat verouderd (de nieuwe volière staat er nog niet op), maar op de plek van dat rode cirkeltje staat de steen van Nanda


De geschiedenis van een grafmonument

Op 2 februari 2012, de dag nadat ze overleed, werd Nanda de nandoe ter aarde besteld op het grote hertenkampveld waar ze al die jaren zo gelukkig heeft mogen scharrelen. Het had de dagen ervoor flink gevroren en voor diezelfde vorstperiode waren de maanden juist extra nat, dus de grond was zo hard als beton. Met behulp van een bijl en een mechanische kraan is het echter toch gelukt om een kuil in de grond te graven en iets later is de verendiva aldaar begraven. Ik heb haar een klein briefje meegegeven en nog voordat de grond weer was gedicht ben ik begonnen met het fabriceren van een grafsteen. Een échte grafsteen. Op het hertenkamp lagen nog een paar grote platte plakken natuursteen en met de grootste daarvan ben ik aan het werk gegaan. Niet met mechanische apparatuur of electronisch geweld, maar met slechts een aantal spijkers als gereedschap ben ik gaan gutsen en na een maand of twee was de inscriptie, de naam van Nanda en twee Egyptische hiërogliefen (welke "loopvogelschrijver" betekenen), klaar.


Om erachter te komen hoe "loopvogelschrijver" in Egyptische hiërogliefen wordt geschreven ben ik niet over een nacht ijs gegaan. Met behulp van Alan Gardiners (een egyptoloog die zo bewaam was in het ontcijfen van hiërogliefen dat hij als vertaler deel uitmaakte van het opgravingsteam dat in de jaren '20 van de vorige eeuw Toetanchamons graf leeghaalde) standaardwerk Egyptian Grammar heb ik het uitgepuzzeld en zodoende staat er een taalkundig juiste inscriptie op Nanda's steen!

Alleen naam en hiëroglief vond ik uiteindelijk toch wat magertjes en hoe je het ook wendt of keert, op een grafsteen hoort "R.I.P." (in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht geen Engels, maar Latijn en wel voor "Requiescat In Pace" ("Ruste in vrede")) te staan. Omdat het natuurlijk wel de bedoeling is dat Nanda's steen er over vijftig jaar nog staat, omdat het daarvoor benodigd is dat hij voor minimaal een derde (liefst meer) onder de grond staan én, minstens zo belangrijk, omdat Nanda meer verdient dan één simpel zerkje heb ik een tweede platte plak natuursteen gepakt en ben ik opnieuw gaan gutsen. Toen het "R.I.P." er opstond diende zich een volgende, meer prangende, vraag aan in het stenenproject, want hoe moet een zerk adequaat in de grond worden verankerd? Ik heb uiteindelijk in beide stenen twee gaten geboord en door beide gaten kunnen dan, eenmaal in de grond, twee lange metalen stangen worden gestoken om te voorkomen dat Nanda's grafmonument na verloop van tijd verzakt. Nadat ook dat deel van het plan was voltooid heb ik de inscripties nog wat bijgegutst en op 1 mei 2012 (drie maanden nadat Nanda overleed) ben ik 's ochtends om een uur of tien begonnen met graven. Eenmaal groot en diep genoeg gingen er twee tegels de kuil in en toen alles stevig en waterpas lag heb ik de beide grafstenen er voorzichtig tussengezet. Na een uurtje porren, minieme verschuivingen doorvoeren en steeds weer opnieuw proberen lukte het me uiteindelijk de beide stangen op hun plaats te krijgen en daarna was het tijd voor een vleugje symboliek.


Behalve twee grafstenen gingen er 1 mei 2012 ook 1) een handje graan, 2) haren van
Bontje (links) en Lami (rechts) en 3) een scarabee de grond in

Voor de grafstenen heb ik een klein handje graan gestrooid (om Nanda's voorliefde voor het bourgondische leven te symboliseren), een kleine scarabee neergezet (het oud-Egyptische symbool voor de wedergeboorte) en van zowel Bontje als Lami een haar neergelegd (om Nanda's eeuwigdurende verbondenheid met de hertenkamp-dieren te verzinnebeelden) en toen dat eenmaal was gebeurd kon ik gaan kleien. Met een mengsel van aarde en water (achteraf ietsjes teveel water, maar het kwam uit een goed hart (de bedoeling dan hè, het water kwam uit de sloot)) heb ik de kieren, gaten, holen en gleuven die er onvermijdelijk bleken tussengeslopen dichtgesmeerd en nadat er nog twee keien en tegels waren geplaatst ging de rest van de aarde eroverheen. Scheppen, aanduwen en de boel goed vlakstrijken en toen het was het zover. Nanda de nandoe, de onvolprezen verendiva van het Enkhuizer hertenkamp, heeft een echt eigen grafmonumentje!


Dit is 'm dan, de grafsteen van Nanda de nandoe


Een echte diva verdient een echte steen


Daags na het plaatsen van de steen heb ik een bescheiden bosje bloemen bij Nanda gelegd


De bloemetjes van wat verderaf gefotografeerd


Een trotse close-up van Nanda's grafmonument


Loopvogelschrijver (oud-Egyptische hiërogliefen) Nanda (gewoon in het Nederlands) ruste in vrede (afgekort in het Latijn); de inscripties wat verduidelijkt weergegeven


Het uitzicht vanaf de steen. Hertenkampmater-familias Nanda kijkt voor eeuwig uit over haar koninkrijk


Drainage!

Medio augustus heb ik rondom de grafsteen van Nanda negen gaten in de grond geboord en al die negen gaten (toch zeker een halve á hele meter diep) zijn gevuld met kiezelsteentjes. Uiteindelijk is de boel afgedicht met een kinderkopje (een soort kei) en dit alles heeft tot doel te voorkomen dat het immer aanwezige regenwater te lang blijft hangen nabij Nanda's monumentje. Een soort drainage dus en hoewel het nog even afwachten is of het gaat werken ziet het er in ieder geval mooi uit!


Een door weidegrond omringd stuk gewijde grond

In memoriam

Op vrijdag 1 februari 2013, exact een jaar na het overlijden van de verendiva, is, uit eerbied voor La Nanda en om haar netjes te gedenken, de Nederlandse driekleur halfstok uitgehangen aan de hertenkampstal. Ze is en blijft immers mascotte en een mascotte, die gedenk je.


Aan de hertenkampstal zodat ook de dieren er even bij stil kunnen staan



Mail Twitter